خرداد

اول خرداد 1391: درگذشت بهرام عالیوندی

در روز اول خرداد 1391 نقاش ارزنده و صاحب سبک عضو شورای ملی مقاومت، استاد بهرام عالیوندی درگذشت. وی در اتریش بدرود حیات گفت و در همانجا به خاک سپرده شد. استاد عالیوندی در 1928 میلادی = 1307 شمسی در استان فارس متولد شد. وی نقاش هنرمند سبک مدرن پس از انقلاب ضدسلطنتی 57 به اتریش پناهنده شد که تا آخر عمر در همان کشور زندگی کرد. کارهای هنری عالیوندی بیشتر روی ادبیات و افسانه‌های ادبیات فارسی و ایرانی و شرقی تکیه داشت. علاوه بر نقاشی، کارهای هنری روی پرده‌های نقش دار و کنوس نیز هنر عالیوندی را از بقیه جدا می‌نمود. او آموزش‌های هنری خود را در تهران و در ابتدا در مدرسه هنرهای زیبای تهران و سپس موفق به گرفتن مدرک دیگری از کالج هنرهای دکور از یکی از کالج‌های تهران شد. عالیوندی در سال ۱۳۷۳ به شورای ملی مقاومت ایران پیوست و تا زمان درگذشت در سال ۱۳۹۱عضو این شورا بود. او در بین سالهای ۱۳۶۲ تا ۱۳۹۱ در وین زندگی و کار می‌کرد.

عالیوندی به نسل قابل احترامی از ایرانیان هنرمند تعلق دارد که چهره‌های شناخته شده و مهمی چون مسعود عربشاهی، ناصر اویسی، و پرویز تناولی جز آنها بشمار می‌آیند. آثار عالیوندی بسیار غنی در زمینه‌های سمبولیسم و سمبل‌های شرقی می‌باشد، مانند ماهی، فلس ماهی، و اسب که سمبول‌های مینیاتور پارسی می‌باشند. نقاشی‌های عالیوندی از فرهنگ پارسی تأثیر و الهام گرفته و به تصویر کشنده داستانها و افسانه‌های اسطوره ایی و شعرهای شعرای معروفی چون فردوسی و عطار نیشابوری هستند. کارهای برجسته او شامل یک سری نقاشی در مقیاس بزرگ که در دهه ۱۳۶۰ تولید شده‌اند می‌باشند. این شامل تصویر میترا، عیسی مسیح و فردوسی می‌باشد. برخی از کارهای او از زمان جنگ و سرکوب در ایران الهام می‌گیرند و درد و رنج مردم خود را به تصویر می‌کشد. کارهای عالیوندی در مقر اصلی سازمان ملل در وین به نمایش در آمده‌است. "هنر در تبعد"، نمایشگاه فردی او در وین در جون ۲۰۰۷ میلادی شامل ۷۳ کار آبرنگ، رنگ روغن روی کنوس و کاغذ می‌باشد. در سال ۲۰۰۸ میلادی در وین، نمایشگاه عالی که توسط یونسکو بنیان گذاری شد شاهد کارهای عالیوندی بود از جمله تابلو فردوسی که یکی از مهمترین کارهای عالیوندی است و شاهنامه را به تصویر کشانده‌است. در دسامبر ۲۰۰۷ میلادی در پاریس، عالیوندی همراه با دو هنرمند فرانسوی در گالری انت پرسنت نمایشگاهی برگزارکردند. محل نمایشگاه یکی از معروفترین گالری‌های پاریس در هنر مدرن می‌باشد. بدنبال این نمایشگاه یک مقاله فرانسوی با عنوان "یک نقاش بزرگ در تبعید" نوشت که "کارهای عالیوندی ترکیب آموزش‌های اروپا همراه با تجربه ۶۰ ساله هنری می‌باشد که از دانش عمیق از هنر ایرانی و معنوی سر چشمه گرفته‌است و منجر به خلق آثار جدیدی شده‌است که منحصربه‌ فرد خود اوست. نقاشی‌های عالیوندی بیان کننده و نماینده یک بهشت نقطه‌ها می‌باشد".

3خرداد 1382: درگذشت عماد رام

من عقیده دارم هنرمند باید راه آزادگی پیشه کند و بازگو کننده رنجها، خوشیها و هر آنچه که بر مردم

جامعه‌اش می‌گذرد باشد. عماد رام

عماد رام، نوازنده نی، آهنگساز، خواننده و عضو شورای ملی مقاومت ایران در 3 خرداد 1382 درگذشت. او نوازندگی را در زادگاهش ساری، از 6 سالگی آغاز کرد. سپس به آهنگسازی و سرودن ترانه بر روی آهنگهایش پرداخت. از آثار تصویری او می توان از تنهایی، تیر چنگی، ویرانه، و بیا تا گل برافشانیم نام برد. اما هنر عماد رام به اینها ختم نمی شود. از ابتکارات دیگر عماد ، تابلوی موزیکال اوست که او خودش هم بعنوان بازیگر، خواننده و هم آهنگساز ایفای نقش کرد. وی یکی از موسسین انجمن تئاتر ساری و همچنین سرپرست ارکستر ملی مختلف فرهنگ و هنر سابق بود. عماد رام پس از انقلاب 57 مبادرت به ساخت چند کار مبارزاتی از جمله شبانه، شب زنده داران، هم وطن و ایران ایران کرد. عماد در سال 1360 به دلیل مبارزه با رژیم دستگیر و متحمل 80 ضربه شلاق شد. پس از آزادی از زندان در مخالفت با رژیم به تهیه حافظ همتای آفتاب و قصه های کودکان پرداخت. عماد رام در نهایت مجبور به ترک ایران گردید و در آلمان سکنی گزید. ولی همچنان به فعالیتهایش علیه رِژیم ادامه می داد. عماد رام با عضویت در شورای ملی مقاومت سیر جدیدی از زندگی مبارزاتی اش را آغاز کرد و در زمینه هنری نیز فعال بود. عماد رام در 3 خرداد 1382 در اثر بیماری سرطان ریه در آلمان در گذشت.

3خرداد1019: نخستین چاپخانه در ایران

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی، نخستین چاپخانه ایران در اول خرداد 1019 برابر با 22 مه 1640 وارد كشور شده است. این چاپخانه در زمان شاه عباس و توسط یك ارمنی در اصفهان نصب و راه اندازی شد. اما پس از آن زمان، صنعت چاپ به‌دلیل عدم حمایت دولتها ازكار افتاد. در سال 1210 شمسی عباس میرزا نایب السلطنه‌‌‌‌‌‌‌ فتحعلی شاه قاجار دستور وارد كردن چاپخانه به ‌ایران را صادر كرد. وی شخصی به‌نام میرزا جعفر تبریزی را به‌مسكو فرستاد و یك دستگاه چاپخانه‌‌‌‌‌‌‌ سنگی به‌ایران آورد.  

خرداد1350: شهادت امیرپرویز پویان 3

روز سوم خرداد 1350 امیر پرویز پویان، از رهبران سازمان چریكهای فدایی خلق،

به‌همراه دوتن از یارانش طی یك درگیری مسلحانه باماموران ساواك شاه به‌شهادت رسیدند. پویان یكی از چهره‌های جنبش انقلابی مسلحانه علیه دیكتاتوری شاه بود. پویان در شرایطی كه عافیت‌جویان وفرصت‌طلبان در وحشت از دیكتاتوری پلیسی رژیم شاه و برای حفظ زندگی خود به‌توجیهات تسلیم‌طلبانه برای گریز از مبارزه انقلابی پرداخته بودند، برضرورت مبارزه انقلابی علیه حکومت شاه تاكید می‌كرد. جزوه‌‌‌‌‌‌‌ معروف «رد تئوری بقا» از آثار امیرپرویز پویان است. پویان سرانجام خود دراین‌راه طی نبردی به‌شهادت رسید.

4 خرداد1351: شهادت بنیانگذاران و دو تن از اعضای مركزیت سازمان مجاهدین خلق

سحرگاه چهارم خرداد 1351، بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق ایران؛ محمد حنیف نژاد، سعید محسن و علی اصغر بدیع‌زادگان، به‌همراه دو تن ازاعضای مركزیت سازمان، محمود عسگری زاده و رسول مشكین‌فام پس از ماهها اسارت و شكنجه در سیاهچالهای ساواك شاه، روانه میدان تیرباران شدند و به‌ شهادت رسیدند.

خرداد1287: کشف نفت در ایران 6

روز 6 خرداد 1287 شمسی مطابق با 27 مه سال 1908 میلادی، شركت نفت انگلیس در حفاری خود در مسجد سلیمان به ‌نفت رسید. همینكه حفر چاه به‌عمق 1180 پا رسید، نفت فوران كرد و متجاوز از 50 پا از دستگاه حفاری بالا زد. این حفاریها بر‌اساس قرارداد دارسی كه در سال 1280 شمسی (1901 میلادی ) در زمان مظفرالدین‌شاه بین‌ ایران و انگلستان منعقد شده بود انجام می‌گرفت. به‌موجب این قرارداد، حق انحصاری استخراج و تصفیه و فروش نفت و معافیت مالیاتی و گمركی به‌مدت 60 سال به‌این شركت انگلیسی داده شده بود. در سال 1290 لوله كشی نفت از مسجد سلیمان به ‌آبادان تكمیل گردید و صادرات نفت ایران آغاز شد. از آن زمان تا كنون به‌استثنای دوران دوسال و نیمه‌‌‌‌‌‌‌ دولت دكتر مصدق، درآمد نفت ایران در خدمت دستگاه حاكمیت شاه و ملاها بوده است. اکنون درحالیکه درآمد نفتی ایران به میلیاردها دلار می رسد، آمار كسانی‌ كه دركشورمان در زیر خط فقر زندگی می‌كنند، از مرز 80 درصد فراتر رفت.

7 خرداد 1359: اولین مجلس شورای ملی، پس از انقلاب 57 

روز هفتم خرداد 1359، سرانجام پس از تقلبات فراوانی كه به‌دستور شخص

خمینی انجام گرفته بود، اولین مجلس شورای ملی تاسیس شد. خمینی هر چند كه در ابتدا، آزادی انتخابات و كاندیداها را اعلام كرده بود، اما به‌حزب دست‌ساز خودش تأكید كرده بود مبادا یك نفر از مجاهدین و انقلابیونی كه در سرنگونی رژیم شاه نقش داشتند در مجلس حضور پیدا كنند. خمینی سپس نام مجلس شورای ملی را كه به‌شدت با آن مخالف بود،‌ به "مجلس 
شورای اسلامی" تغییر نام داد.

خرداد1313: قانون تاسیس دانشگاه تهران تصویب شد 8

روز 8 خرداد 1313 مجلس شورای ملی، قانون تأسیس دانشگاه تهران را

به‌تصویب رساند و در پانزدهم بهمن همان سال اولین سنگ بنای دانشگاه تهران گذاشته شد.

خرداد1371: قیام مردم مشهد 9

روز 9 خرداد 1371 هزاران تن از مردم مشهد تظاهرات گسترده‌یی علیه حکومت

ملاها برپا كردند و طی آن چند كلانتری را خلع سلاح و بسیاری از مراكز سركوب رژیم را به‌آتش كشیدند. جرقه این تظاهرات در محله فقیرنشین كوی طلاب، هنگامی زده شد كه ماموران شهرداری رژیم اقدام به‌تخریب آلونكهای مردم محروم این منطقه نمودند و كودك خردسال یكی از ساكنین كه حاضر به‌ترك سرپناه خود نشده‌ بود در زیر بولدزر كشته شد. خبر به‌سرعت درشهر پخش شد و به‌فاصله كوتاهی مردم درخیابانهای اصلی شهر به‌راه افتادند. دراین تظاهرات، مردم 4 كلانتری رژیم را خلع سلاح كردند. خامنه‌ای، قیام‌كنندگان مشهد را علفهای هرزی كه بایستی آنها را كند و دور انداخت توصیف كرد.

13خرداد 1368: سالمرگ خمینی

روز 13 خرداد 1368 خمینی مرد. روح الله خمینی در سال 1279 شمسی در خمین متولد شد. خمینی تا سن 60 سالگی در امور سیاسی دخالت نداشت. از سال 1341 وارد سیاست شد و اعتراضاتی از موضع ارتجاعی به‌شاه كرد كه اصلى ترين اعتراضش، دادن حق راى به زنان بود که شاه نیز محدودیتهایی را برای وی ایجاد نمود. در سال 1343 خمینی به ‌تركیه و سپس به‌ نجف تبعید شد و به ‌درس و طلبگی مشغول شد. در سال 1356 به‌دنبال 15 سال مبارزات انقلابی مجاهدین و فدائیها و دیگر مبارزین و فراهم شدن زمینه‌های یك انقلاب اجتماعی درایران، دولت كارتر رئیس‌جمهور وقت آمریكا، شاه را ناگزیر از زمین گذاشتن شكنجه و اعدام و رفرمی درفضای سیاسی كشور نمود. درچنین شرایطی، خمینی با سوء استفاده از عدم حضور رهبران نیروهای انقلابی كه یا اعدام شده و یا در زندان بودند، از فرصت استفاده نموده و به ‌كمك شبكه آخوندی خود و کمک خارجی سکان انقلاب را بدست گرفت و شعارهای آنرا به ‌انحراف كشید. خمینی طی 10 سال سلطه‌‌‌‌‌‌‌ بر جامعه‌‌‌‌‌‌‌ ایران دستور اعدام 120000 تن از زندانیان سیاسی را به‌جرم آزادیخواهی صادر كرد. 8 سال جنگ با كشور عراق را ادامه داد و بیش از هزار میلیارد دلار خسارت به‌مردم و اقتصاد ملی ایران وارد كرد. بیش از 2میلیون كشته و زخمی تنها در طرف مردم ایران به‌بار آورد و افزون بر 80 درصد جامعه‌‌‌‌‌‌‌ ایران را 
به‌زیر خط فقر كشاند. 

14خرداد1299: فتح رشت و اعلام جمهوری گیلان توسط سردار جنگل میرزا كوچك‌خان

روز 14 خرداد 1299 میرزا كوچك‌خان جنگلی همراه با مجاهدان و رزم آوران جنگل و

درمیان استقبال مردم وارد شهر رشت شد و دو روز بعد سردار جنگل در یك میتینگ حكومت موقت جمهوری گیلان را اعلام كرد. در این میتینگ پس ازسخنرانی میرزا جمعیت انقلاب سرخ ایران، دیدگاهها و مواضع خود را طی بیانیه‌یی به‌شرح زیر اعلام كرد:

1ـ جمعیت انقلاب سرخ ایران اصول سلطنت را ملغی اعلام كرده و اعلان جمهوری می‌نماید.

2- حكومت موقت جمهوری حفاظت از جان و مال عموم اهالی را به‌عهده می‌گیرد.

3ـ هر نوع معاهده و قراردادی كه به‌ضرر ایران باشد قدیماً و جدیداً با هر دولتی لغو و باطل می‌شناسد.

4 ـحكومت موقت جمهوری همه اقوام بشر را یكی دانسته و تساوی حقوق را درباره آنان قائل و حفظ شعائر اسلام را از فرایض می‌داند.

در پی اعلام حكومت جمهوری گیلان، مرامنامه جنگل نیز انتشار یافت. در این مرامنامه برآسایش عمومی، آزادی حقیقی، تساوی افراد انسانی بدون تبعیضات نژادی و مذهبی، حاكمیت اكثریت ملت، استقلال و تمامیت ارضی، آزادی اجتماعات، مطبوعات، كار، كلام، تحصیل و تساوی زن و مرد در حقوق اجتماعی و برانداختن اصول بیكاری و مفتخوری تاكید شده است.

خرداد1342: قیام مردمی 15 خرداد 15

روز 15 خرداد 1342 مردم تهران علیه دیكتاتوری سلطنتی دست به‌قیامی

گسترده زدند كه نقطه‌‌‌‌‌‌‌ عطفی در تاریخ ایران محسوب می‌شود. در اواخر دهه‌‌‌‌‌‌‌ 30، شاه زیر فشار آمریكا برای انجام رفرم و اصلاحات در ایران قرار داشت. این فشار منجر به‌ بروز یك فضای نسبتا باز سیاسی شد و جریانات مختلف سیاسی كه پس از كودتای 28 مرداد سركوب شده بودند مجال فعالیت پیدا كردند. از یكسو دانشگاهها كانون مبارزات آزادیخواهانه و مطالبات ترقیخواهانه‌‌‌‌‌‌‌ مردم شده بود و نیروهای مترقی اصلاحات مورد ادعای شاه را فاقد خصلت میهنی دانسته و به‌هیچ وجه پاسخگوی نیاز مردم ایران نمی‌دیدند. از سوی دیگر آخوندهایی هم‌چون خمینی از موضع ارتجاعی به‌خصوص در مخالفت با حق رأی زنان و مشاركتشان در انجمنهای ایالتی و ولایتی به‌مخالفت برخاستند. تلاقی مخالفت با شاه از مواضع مختلف، به‌افزایش حركتهای اعتراضی جامعه انجامید. اوج اعتراضات مردمی در 15 خرداد سال 42 صورت گرفت كه با سركوب خونین پلیس و گارد شاه مواجه شد و تعداد زیادی از مردم كشته، مجروح و دستگیر شدند. شدت سركوب به‌حدی بود كه كلیه‌‌‌‌‌‌‌ جریانات سنتی سیاسی از تداوم مبارزه مایوس شده و با تشدید سركوب و اختناق مجددا به‌ خارج از صحنه‌‌‌‌‌‌‌ مبارزه رانده شدند.

15خرداد: ملك خاتون حكمران ری و مناطق مركزی ایران شد  

به دنبال درگذشت فخرالدوله‌‌‌‌‌‌‌ دیلمی در 387 قمری، كه بر‌اساس برخی

اسناد تاریخی مصادف با هفته‌‌‌‌‌‌‌ اول ژوئن 988 بود، از آنجا كه فرزندانش نابالغ بودند، همسر وی بانو ملك خاتون جانشین وی شد و حكمران ری و مناطق مركزی ایران گردید. دیلمیان از اولین دولتهای ایرانی پس از انقراض سلسله‌‌‌‌‌‌‌ عباسیان بودند. ملك خاتون در دورانی حكومت را به‌دست گرفت كه از یكسو سلطان محمود غزنوی بر خراسان چیره شده بود و از سوی دیگر قابوس بن وشمگیر بر گرگان حكومت می‌كرد. درایت و تدبیر ملك خاتون باعث شد كه تا زمانی كه او زنده بود نه قابوس و پسرش فلك‌المعالی كاری از پیش بردند و نه سلطان محمود توانست به‌سرزمین ری چشم طمع بدوزد. ملك خاتون دردوران حكومت خود، جنگهای مختلفی را فرماندهی كرد و با قدرتهایی كه حكومت ری را در خطر قرار می‌دادند درگیر شد و از تمامی آنها پیروز بیرون آمد.

پانزده خرداد 1392: پارلمان کانادا، قتل عام 67 را بعنوان جنایت علیه بشریت برسمیت شناخت

پارلمان فدرال کانادا روز 5 ژوئن 2013 برابر با 15 خرداد 1392 قتل عام

تابستان 67 را با حمایت احزاب مختلف کانادا در یک اقدام بی سابقه، بعنوان جنایت علیه بشریت و روز اول سپتامبر را بعنوان روز همبستگی با زندانیان سیاسی ایران، برسمیت شناخت. این اولین باریست که پارلمان یک کشور رسما قتل عام هزاران زندانی مجاهد و مبارز در سال 67 را برسمیت می شناسد. یکسال قبل در روز 7 سپتامبر 2012 برابر با 17 شهریور 91، دولت کانادا با بستن سفارت خود در تهران، سفارت رژیم ایران در کانادا را تعطیل و تمامی کارمندان آن را از کانادا اخراج کرده بود.   

17 خرداد1287: ایستادگی محله‌‌‌‌‌‌‌ امیرخیز در برابر تهاجم سنگین قوای استبداد

در روز هفدهم خرداد 1287 هفت هزار نیروی سواره محمدعلیشاه به‌سوی امیرخیز و جایگاه ستارخان

هجوم آوردند. ستارخان با 12 رزمنده در برابر آنان ایستادگی كرد تا سرانجام با كمك رسانی باقرخان و حسین خان باغبان پس از ده ساعت نبرد، قوای دشمن را شكست داده و عقب راندند. ستارخان با اسب خود در كوچه‌های امیر خیز می‌تاخت و پرچمهای سفید سردر خانه ها را برمی‌داشت و مردم را به‌مقاومت دعوت می‌نمود. مقاومت محله‌‌‌‌‌‌‌ امیرخیز در تبریز با همان گروه اندك در برابر نیروهای محمدعلیشاه، باعث شد تا بقیه‌‌‌‌‌‌‌ محلات نیز به‌مقاومت برخیزند و آوازه‌‌‌‌‌‌‌ آن به‌ تمامی شهرهای ایران برسد و زمینه‌‌‌‌‌‌‌ سرنگونی محمدعلیشاه و برقراری مجدد مشروطه فراهم شود.
  

18 خرداد: قیام صاحب الزنج

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی علی بن محمد ورزنینی معروف به‌صاحب الزنج در 8

ژوئن 882 میلادی برابر با 255 قمری علیه حكومت عباسیان قیام كرد. در زمان عباسیان شمار بردگان سیاه به‌خصوص در حوالی بصره به‌دهها هزار می‌رسید كه بر اثر جنگها به‌ اسارت و بردگی كشیده شده بودند. صاحب‌الزنج بردگان را دعوت به ‌آزادی كرد و از مخالفت مردم ایران با حكومت عباسیان در این مسیر سود جست. او را از این جهت صاحب الزنج می‌نامیدند كه برده‌ها اغلب زنجی یا زنگی و از مردمان شمال شرق آفریقا و زنگبار بودند. صاحب الزنج طی 15 سال نبرد، سرانجام از المعتمد خلیفه‌‌‌‌‌‌‌ عباسی شكست خورد و به‌قتل رسید. صاحب الزنج كه در ورزنین از توابع طالقان در نزدیكی ری بدنیا آمده بود خود را از خاندان علی ابن ابیطالب معرفی می‌كرد. بر‌اساس برخی نوشته‌های تاریخی، دراین سالها، درجریان شورش و قیام بردگان، قریب دو و نیم میلیون نفر در جنوب ایران و عراق كشته شدند. از صاحب الزنج به‌عنوان یكی از قیام كنندگان علیه برده‌داری در شرق نام برده می‌شود.

خرداد1371: قیام مردم بوكان 19

روز 19 خرداد 1371 بیش از 10هزار تن از مردم بوكان علیه رژیم دست به‌تظاهرات زدند. این تظاهرات به‌دنبال قتل دو نفر از مردم بوكان به‌دست پاسداران آغاز شد. طی دو روز مردم این شهر دست به‌قیام زدند و با نیروهای حکومتی درگیر شدند. آنها باشعار مرگ بر خامنه‌ای، مرگ بر رفسنجانی، به‌ادارات دولتی و دیگر مظاهر حاكمیت حمله کرده و ساختمانهای سازمان تبلیغات اسلامی، بانك سپه، بانك ملی، بانك استان، اداره دخانیات، سازمان تامین اجتماعی و چندین موسسه دیگر دولتی و خودروهای پاسداران را به‌آتش كشیدند. به‌دنبال این درگیریها رژیم با وارد كردن ماموران خود از دیگر شهرها، اقدام به ‌تیراندازی به‌سوی مردم نمود كه منجر به ‌كشته شدن حداقل 4 تن از تظاهر كنندگان و مجروح شدن دهها تن دیگر گردید. مردم بوكان نیز متقابلا به‌صورت مسلحانه، با پاسداران و 
ماموران حکومتی درگیر شدند و عده‌یی از آنها را کشته و شماری دیگر را مجروح كردند.

19 خرداد1331: شركت دكتر مصدق در دیوان بین‌المللی لاهه

روز 19 خرداد 1331 دكترمحمدمصدق در دیوان بین‌المللی لاهه حضور یافت و از

حقوق ملت ایران برای ملی شدن صنعت نفت دفاع كرد. دولت وقت انگلستان كه به‌خاطر ملی شدن صنعت نفت با مصدق كینه توزی می‌كرد از ایران به‌ دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه شكایت برد. هیات نمایندگی ایران به‌ ریاست دكترمصدق از نوزدهم خرداد تا دوم تیر برای دفاع ازحق ملت ایران درجلسات دیوان لاهه شركت كرد و با دفاعیات روشنگرانه و موثر، مصدق، پیروزی ایران را تضمین نمود. به ‌نحوی كه حتی قاضی انگلیسی نیز به‌ نفع ایران رای داد.

خرداد1372: درگذشت ابوالقاسم جنتی عطایی نویسنده و شاعر 19

روز نوزدهم خرداد 1372 ابوالقاسم جنتی عطایی نمایشنامه نویس و شاعر ارزنده

ایرانی درگذشت. ابوالقاسم جنتی عطایی نویسنده‌‌‌‌‌‌‌ معروف قصه‌های شب رادیو ایران در دهه‌‌‌‌‌‌‌ 40 و 50 بود كه طرفداران بسیاری داشت و علاقمندان، شب را با قصه‌های رویایی او به‌خواب می‌رفتند.

خرداد: پیروزی طاهر ذوالیمينین 20

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی روز 12ژوئن 813 میلادی برابر با سال 195

قمری، طاهر ذوالیمینین بر لشگر علی بن عیسی بن ماهان پیروز شد. طاهر ذوالیمینین از سرداران ایران بود كه برای استقلال ایران از سلطه‌‌‌‌‌‌‌ دیكتاتوری عباسیان می‌جنگید. طاهر با مأمون پسر هارون‌الرشید خلیفه‌‌‌‌‌‌‌ عباسی كه از مادر، ایرانی بود، هم پیمان شد تا امین برادر ناتنی وی كه از مادر نیز عرب بود و ادعای خلافت داشت را از پای درآورد. او در جنگی كه در نزدیكی ری درگرفت، لشگر اعزامی امین از بغداد را شكست داد و فرمانده آن لشگر یعنی عیسی بن ماهان را از پای درآورد. سپس به‌ بغداد حمله كرد و امین را به‌قتل رساند. طاهر بعدا از طرف مأمون به‌حكومت خراسان منصوب شد و قصد داشت از مأمون نیز اعلام استقلال كند كه سرنوشت مهلتش نداد و هم‌ زمان با اعلام استقلال از مأمون، در سال 207 هجری 
قمری درگذشت.

خرداد: تأسیس كتابخانه‌‌‌‌‌‌‌ بزرگ گُندی‌شاپور در خوزستان 21

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی روز یازدهم ژوئن 250 كتابخانه‌‌‌‌‌‌‌ گُندی شاپور

یا جندی شاپور در خوزستان تأسیس شد. این كتابخانه توسط شاپور اول فرزند اردشیر بابكان سرسلسله‌‌‌‌‌‌‌ دولتهای ساسانی ساخته شد. شاپور بنای این كتابخانه را با استفاده از اسیران رومی برپا كرد. گندی شاپور به‌تدریج به‌صورت یك مركز مهم علمی در دوران قبل از اسلام تبدیل شد و دانشمندان مختلف ایرانی، هندی، رومی و یونانی در آن به‌ تدریس و تحقیق مشغول شدند. بعد از اسلام بیشترین توجهات در مركز علمی گندی‌شاپور به‌ علوم پزشكی اختصاص یافت. در قرن سوم هجری با تأسیس مركز علمی بزرگ دنیای آن روز در بغداد، از اهمیت گندی شاپور كاسته شد.

26 خرداد: آزاد سازی كرمان توسط یعقوب لیث صفاری

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی یعقوب لیث صفاری از سرداران میهن‌پرست ایرانی در روز 16 ژوئن 868 برابر با 255 قمری كرمان را فتح كرد. درجریان استبداد ‌‌‌‌‌‌‌حكومتهای اموی و عباسی، كه كشورهای مسلمان را غارت و سركوب می‌كردند، در اغلب ممالك اسلامی، میهن پرستان سر به ‌شورش برداشتند و خواستار استقلال از آن امپراتوریها شدند. در ایران نیز، پس از ابومسلم خراسانی و طاهر ذوالیمینین كه خواستار استقلال ایران بودند، یعقوب لیث سر برافراشت و با جنگهای پی در‌پی موفق به ‌آزادسازی بخشهای وسیعی از ایران از چنگال امپراتوری عباسی شد. یعقوب لیث در آخرین جنگ خود با معتمد خلیفه عباسی كه در استان واسط عراق روی داد شكست خورد اما دست از جنگ برنداشت و به ‌گردآوری نیرو پرداخت تا بار دیگر برای رهایی ایران بجنگد. معتمد خلیفه بغداد وقتی قصد داشت این سردار ایرانی را با سیم و زر و ارسال هدایا بخرد و به‌ وطن فروشی وادارد، از یعقوب لیث چنین پاسخ گرفت كه‌: رابطه من و تو شمشیر است و من را همین نان و پیاز كافیست.
 

27 خرداد1382: تهاجم 1300 پلیس فرانسوی به‌ مقر شورای ملی مقاومت

در روز 27 خرداد 1382 برابر با 17 ژوئن 2003، در جریان توطئه و زد و بند بین رژیم ایران

و دولت فرانسه، 1300 پلیس این کشور به ‌مقر شورای ملی مقاومت ایران در شهر اورسوراواز فرانسه و خانه‌های اعضای مقاومت دراطراف پاریس یورش برده و از جمله مریم رجوی، رییس‌جمهور برگزیده‌‌‌‌‌‌‌ این شورا و صدها تن از كادرها، اعضا و مسئولان را بازداشت كردند. بنا به فیلمهایی که توسط مقاومت ایران انتشار یافته مقر مقاومت ایران توسط پلیس فرانسه غارت شد و بسیاری از اماكن آن تخریب گردید. این حملات كه به‌ درخواست رژیم ایران و مابازای بیش از 8 میلیارد دلار معامله ‌‌‌‌‌‌‌سودآور در كادر سیاست مماشات توسط دولت فرانسه انجام گرفت، موجی از مخالفتها و اعتراضات را در داخل فرانسه و سراسر جهان برانگیخت. بیش از 16 تن در كشورهای مختلف اروپایی و ایران، دست به‌ خودسوزی اعتراضی زدند که دو تن به نامهای صدیقه مجاوری و ندا حسنی جان خود را از دست دادند. صدها ایرانی دیگر نیز در فرانسه و دیگر كشورها، از جمله در اتاوا در کانادا، در اعتراض به ‌این عمل، اقدام به‌ اعتصاب غذا كردند. سرانجام قضائیه فرانسه با ترجیح عدالت بر سیاست، حكم آزادی خانم رجوی را پس از 17 روز از زندان صادر كرد. هر ساله در این 
ایام گردهمایی بزرگی در فرانسه با شرکت دهها هزار تن برگزار می شود.

28 خرداد1362: اعدام مونا محمود نژاد 17 ساله به جرم بهایی بودن 

،مونا محمودنژاد متولد 19 شهریور 1344، در 28 خرداد 1362 درحالیکه 17 ساله بود

بدلیل بهایی بودن، اعدام شد. مونا محمودنژاد یکی از ده دختر و زن بهایی بود که در آنروز اعدام شدند. آنها به جرم تدریس در کلاسهای کودکان بهایی دستگیر شده بودند. مونا و 9 هموطن بهایی دیگر، توسط رژیم آخوندها مورد شکنجه های بسیار قرار گرفتند با این امید که دست از عقاید خود برمی دارند. اما آنها مقاومت کرده و به خواسته رژیم تن ندادند. مونا محمودنژاد در قبرستان بهاییان شیراز دفن شده است

28 خرداد428: درگذشت ابو علی سینا

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی روز 18 ژوئن 1037 برابر با 428 قمری ابوعلی سینا در سن 58 سالگی در گذشت. ابوعلی سینا دانشمند، پزشك، مبتكر، فیلسوف و استادی نامی و برجسته در اغلب زمینه‌های علمی روزگار خود بود. او همچنین درفقه، كلام و ادبیات نیز یدی طولا داشت. ابوعلی سینا در نزدیكی بخارا ـ از شهرهای خراسان قدیم ایران به‌دنیا آمد. از كودكی توسط پدرش به‌ مكتب فرستاده شد و به ‌دلیل نبوغی كه از خود بارز كرد در سن 20 سالگی یك دانشمند تمام عیار شده بود. از ابوعلی سینا تالیفات بسیاری به‌جای مانده كه معروفترین آنها "قانون" در طب و "شفا" در علوم مختلف (منطق، حكمت و طب) است. كتاب قانون به‌ دلیل اینكه یك دائره‌‌‌‌‌‌‌المعارف كامل پزشكی در شروع هزاره ‌‌‌‌‌‌‌دوم میلادی است، از اعتبار بسیاری برخوردار است و تا قرن 19 میلادی در بسیاری از كشورهای جهان از‌جمله اروپا تدریس می‌شد. ابو علی سینا در همدان در گذشت و در همانجا به‌خاك سپرده شد. 

خرداد1356: خاموشی دكتر علی شریعتی 29

در روز 29 خرداد 1356 دكتر علی شریعتی درگذشت. دكتر شریعتی در سال 1312 در مزینان متولد شد. وی در سال 1337 برای ادامه تحصیل در رشته دكترای جامعه شناسی به‌ فرانسه رفت و در سال 1343 به ‌ایران بازگشت و ابتدا به ‌عنوان دبیر دبیرستان و سپس به‌ عنوان استادیار دانشگاه مشهد شروع به ‌فعالیت كرد. دكتر شریعتی در سال 1348 به ‌حسینیه ارشاد در تهران دعوت شد و با سلسله سخنرانیهای معروف خود به ‌روشنگری می پرداخت که بخاطر همین سخنرانیها در سال 52 
به‌زندان افتاد. از دكتر شریعتی دهها جلد كتاب و مقاله ‌‌‌‌‌‌‌تحقیقی و
 متون سخنرانی برجای مانده است.

30 خرداد1360: تظاهرات نیم ملیون نفری مردم تهران

 بر اساس سالنمای مجاهدین، بعد از ظهر روز 30خرداد 1360 قریب 500هزار تن از مردم تهران، به‌ دعوت سازمان مجاهدین خلق ایران به‌ خیابانها آمدند تا با یك تظاهرات مسالمت‌آمیز، اعتراض خود را علیه اختناق و سركوب رژیم ابراز كرده و با خمینی اتمام حجت نمایند. سیل جمعیت درحالیكه از خیابان انقلاب و اطراف آن به‌سمت مجلس رژیم در حال حركت بود، با آتش سنگین تیربار و دیگر سلاحهای سپاه پاسداران مواجه شد. پاسداران طی اطلاعیه رسمی كه بارها از رادیو تلویزیون رژیم پخش شد، اعلام كردند طبق فرمان خمینی، تظاهركنندگان را به‌گلوله بسته اند. درجریان این كشتار، صدها تن از مجاهدین و مردم کشته و مجروح شدند و هزاران تن به‌ اسارت در آمدند. روز 30 خرداد سال 60 به‌یك سرفصل مهم درتاریخ معاصر ایران تبدیل شد و در این روز بود که خمینی با دریایی از خون با مردم فاصله گرفت و به ‌مشروعیت گذرای سیاسی رژیمش مهر پایان زده شد. مقاومت انقلابی علیه رژیم آخوندها از 30 خرداد سال 60 تاکنون همچنان ادامه دارد. 

خرداد1373: انفجار حرم امام شیعیان، رضا توسط وزارت اطلاعات 30

روز 30 خرداد 1373 انفجار بمبی در داخل حرم امام رضا موجب كشته شدن 26 تن و زخمی شدن دهها نفر دیگر شد. ولی فقیه، ساعاتی پس از انفجار، ‌‌آن ‌را‌ به‌ مجاهدین نسبت داد. 5 سال بعد یعنی در تاریخ 13 آذر 78، اكبر گنجی از عوامل پیشین اطلاعاتی رژیم طی مصاحبه ای تصریح كرد: "... تاریكخانه اشباحی وجود دارد كه در آن عالیجنابان خاكستری اطراق كرده و هم‌چنان به‌ توطئه مشغولند. انفجار مشهد یكی از اقدامات آنان است. آنها مسجد اهل سنت را در مشهد خراب كردند كه به‌دنبال آن حادثه وحشتناك انفجار حرم امام رضا پیش آمد كه ‌‌آن‌را‌به‌گردن (مجاهدین) انداختند".‌ بهزاد نبوی مشاور خاتمی نیز در یك سخنرانی علنی كه در روزنامه كار و كارگر 18آذر 77، به‌ چاپ رسید، گفت:‌ «آن ماجرای حرم امام رضا(ع) هم بحث دیگری دارد كه من در صدد طرح آن در اینجا نیستم، اصلاً مسأله طور دیگری است».

30 خرداد 1388: شهادت ندا آقاسلطان

در روز 30 خرداد، 1388 برابر با 20 ژوئن 2009 ندا آقاسلطان در تهران به قتل رسید. ندا

آقاسلطان متولد سوم بهمن 1361 در شهر زادگاهش و در جریان اعتراضات مردمی به نتایج انتخابات 22 خرداد 88 در محله امیرآباد تهران (خیابان کارگر شمالی، تقاطع خیابان شهید صالحی و کوچه خسروی) به ضرب گلوله ماموران حکومتی به قتل رسید. انتشار فیلم کوتاهی از لحظات جان سپردن وی که با تلفن همراه گرفته شده بود، بازتابهای فراوانی در رسانه‌های جهان به‌ دنبال داشت. به نوشته هفته نامه تایمز، لحظه جان سپردن وی پربیننده‌ترین مرگ یک انسان در تاریخ بشریت شد.

31 خرداد1360: شهادت شاعر و هنرمند سعید سطانپور

در روز 31 خرداد 1360، شاعر و هنرمند انقلابی، سعید سلطانپور توسط حكومت آخوندها کشته شد. سعید سلطانپور در اردیبهشت سال60، دستگیر و پس از دو ماه شكنجه در زندان اوین به‌ جوخه تیرباران سپرده شد. سعید سلطان‌پور در اشعار خود از درد و رنج مردم سخن می‌گفت و خشم و اعتراض آنها را بازتاب می‌داد:

ببین چگونه بخوانم كه دل بسوزد پاك

بگو چگونه بگویم ز باغ خون بر خاك

بگو چگونه بسوزم چگونه آتش قلبم را

به یاد آن‌همه خون شعله خیابانی

به یاد اینهمه گلهای سرخ زندانی

به چهار جانب این دشت خون برافروزم

تیر

1 تیر1292: تاسیس نیروی پلیس در ایران

روز اول تیرسال 1292 سرهنگ وستداهل تشكیلات جدید پلیس ایران را اعلام نمود. سرهنگ وستداهل یك افسر سوئدی بود كه در زمان احمد شاه قاجار به‌دعوت دولت ایران به ‌تهران آمد و نظمیه‌‌‌‌‌‌‌ ایران را بر‌اساس سازماندهی پلیس سوئد سازمان داد. تا قبل از آن نظمیه در ایران به‌ صورت قشونهای قزاق یا محتسب بودند. این نیرو با یك هزار نفر تأسیس شد و در خدمت دولت حاكم درآمد.

دوم تیر 1318: سالروز تولد صمد بهرنگی

صمد بهرنگی در 2 تیرماه 1318 در محله چرنداب در جنوب بافت قدیمی تبریز در خانواده ای تهیدست چشم به جهان گشود. صمد بهرنگی پس از تحصیلات ابتدایی و دبیرستان در مهر 1334 به دانشسرای مقدماتی پسران تبریز رفت که در خرداد 1336 از آنجا فارغ‌التحصیل شد. از مهر همان سال و در حالیکه تنها هجده سال سن داشت آموزگار شد و تا پایان عمرکوتاهش، در آذرشهر، ماماغان، قندجهان، گوگان، و آخیرجان در استان آذربایجان شرقی که آن زمان روستا بودند تدریس کرد. در مهر 1337 برای ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ زبان و ادبیات انگلیسی به دورهٔ شبانهٔ دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز رفت و هم‌زمان با آموزگاری، تحصیلش را تا خرداد 1341 و دریافت گواهی‌نامهٔ پایان تحصیلات ادامه داد. بهرنگی در نوزده سالگی (1339) اولین داستان منتشر شده‌اش به نام عادت را نوشت. یک سال بعد داستان تلخون را که برگرفته از داستانهای آذربایجان بود با نام مستعار "ص. قارانقوش " در کتاب هفته منتشر کرد و این روند با "بی‌نام" در 1342، و داستان‌های دیگر ادامه یافت. بعدها از بهرنگي مقالاتي در روزنامه "مهد آزادي"، توفیق و ... به چاپ رسيد با امضاهاي متعدد و اسامي مستعار فراوان از جمله داريوش نواب مرغي، چنگيز مرآتي، بابک، افشين پرويزي و باتميش و ... . او ترجمه‌هایی نیز از انگلیسی و ترکی استانبولی به فارسی و از فارسی به آذری (از جمله ترجمهٔ شعرهایی از مهدی اخوان ثالث، احمد شاملو، فروغ فرخزاد، و نیما یوشیج) انجام داد. تحقیقاتی نیز در جمع‌آوری فولکلور آذربایجان و نیز در مسائل تربیتی از او منتشر شده‌است. در سال 1341 صمد از دبیرستان به جرم بیان سخنهای ناخوشایند (بنابه گزارش رئيس دبيرستان) در دفتر دبيرستان و بين دبيران اخراج و به دبستان انتقال یافت. یکسال بعد و در پی افزایش فعالیتهای فرهنگی، با پاپوش رئیس وقت فرهنگ آذربایجان به کار صمد به دادگاه کشیده شد که متعاقبا تبرئه گردید. در 1342 کتاب الفبای آذری برای مدارس آذربایجان را نوشت که صمد بهرنگي با تغييراتي كه قرار بود آن كميته در كتاب ايجاد كند مخالفت كرد و پيشنهاد پول كلاني را نپذيرفت و كتاب را پس گرفت. سال 1343 همراه بود با تحت تعقيب قرار گرفتن صمد بهرنگي به خاطر چاپ كتاب «پاره پاره» و صدور كيفرخواست از سوي دادستاني عادي 105 ارتش يكم تبريز و سپس صدور حكم تعليق از خدمت به مدت 6 ماه. در این سال وی با نام مستعار افشین پرویزی کتاب انشاء ساده را برای کودکان دبستانی نوشت. در آبان همین سال حکم تعلیق وی لغو گردید و صمد به سر کلاس بازگشت. سالهای میانی دهه چهل مصادف بود با دستگیری و اعدام تعدادی از نزدیکان صمد به دست رژیم شاه و شرکت او در اعتصابات دانشجویی. صمد بهرنگی در نهم شهریور 1347 در رود ارس و در ساحل روستای شام‌گوالیک کشته شد و جسدش را چند روز بعد در 12 شهریور در نزدیکی پاسگاه کلاله در چند کیلومتری محل غرق شدنش از آب گرفتند. جنازهٔ او در گورستان امامیهٔ تبریز دفن شده‌است. ده روز قبل از غرق شدن صمد، تعدادی از مامورین ساواک به خانه محل سکونت وی هجوم برده و وی را تهدید نموده بودند. حدود یکماه قبل از این حادثه، کتاب ماهی سیاه کوچولو چاپ شده بود.

2 تیر1382: شهادت ندا حسنی بدنبال خودسوزی اعتراضی

روز دوم تیر 1382، ندا حسنی در اعتراض به معامله دولت وقت فرانسه و رژیم ایران و بازداشت خانم رجوی

رئیس جمهور منتخب شورای ملی مقاومت، خود را در برابر سفارت فرانسه در لندن بدور از چشم دوربینهای خبرنگاران به ‌آتش كشید. ندا حسنی در سال 1356 در تهران متولد شد و در سال 1362 همراه با پدر و مادرش به‌ كانادا رفت. ندا تحصیلات دانشگاهیش را در رشته‌‌‌‌‌‌‌ انفورماتیك در دانشگاه كارلتون اتاوا ادامه می‌داد اما به دلیل تاثیرات شهادت عمویش، درس خواندن و زندگی در کانادا را رها كرد و در سال 1376 بصورت حرفه ای فعالیت خود را آغاز کرد. فروغ مادر ندا در مراسم خاکسپاری دخترش گفت: "من خیلی به‌دخترم افتخار می‌کنم، دخترم خود را قربانی این کرد که به‌دنیا بگوید رژیم بنیادگرای ایران مردم را می‌کُشد و شکنجه می‌کند" و احمد، پدرش نیز گفت: "او سرشار از زندگی بود. او می‌خواست نگذارد مردم شکنجه شوند. کارهای او از عشق سرچشمه می‌گرفت". ندا حسنی در اعتراض به دستگیری رئیس جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران از سوی دولت وقت فرانسه در لندن خود را به شعله های آتش سپرد.

2 تیر 1287: به توپ بستن مجلس شورا توسط محمدعلی شاه

روز 2 تیر سال 1287 به‌دستور محمدعلی شاه قاجار اولین مجلس شورای ملی پس از انقلاب مشروطیت به‌توپ بسته شد. محمدعلی‌شاه با حمایت افرادی هم‌چون شیخ فضل‌الله نوری با براه انداختن مشروعه ‌خواهی در برابر مشروطه‌ طلبی و با صدور فتواهای ارتجاعی علیه مشروطیت به‌قلع و قمع مشروطه‌طلبان و آزادیخواهان پرداخت. در آن روز نیروهای قزاق به‌ فرماندهی لیاخوف روسی مجلس شورای ملی را به‌ محاصره خود درآورده و ‌‌آن ‌را‌ به ‌توپ بستند و بسیاری از مجاهدین و آزادیخواهان در دفاع از مجلس جان باختند و عده‌ای از سران جنبش نیز اسیر شدند. بلافاصله بعد از توپ باران مجلس همه‌‌‌‌‌‌‌ نشانه‌ی‌های مشروطه از میان برداشته شد. روزنامه‌ها و انجمن‌ها به‌كلی تعطیل و دستگیری آزادیخواهان آغاز گردید قبل از این محمدعلی شاه از مجلس خواهان تحویل دهی 8تن از مخالفان خود بود كه در راس همه میرزا جهانگیرخان شیرازی مدیر روزنامه صوراسرافیل و ملك المتكلمین خطیب آزاده قرار داشتند.

تیر1287: شهادت میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل و ملک المتکلمین 3

روز سوم تیر سال 1287 میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل و ملك المتكلمین به‌ همراه گروه دیگری از آزادیخواهان اعدام شدند. دستگیری این دو بلافاصله پس از توپ‌باران مجلس انجام گرفت. آنها را به ‌زنجیر كرده و به ‌باغ شاه بردند و صبح روز چهارشنبه سوم تیرماه 1287 بدون هیچ محاكمه‌ای کشتند. میرزا جهانگیرخان شیرازی روزنامه نویس بود كه با نوشتن مقاله‌های افشاگرانه ای در روزنامه صوراسرافیل منتشر می‌كرد و نقش مهمی در روشن كردن اذهان عمومی مردم نسبت به ‌بند و بستهای پشت پرده داشت. یكی دیگر از افرادی كه پس از واقعه به‌توپ بستن مجلس و شروع استبداد صغیر در روز سوم تیر سال 1287 به‌شهادت رسید ملك‌المتكلمین است. ملك‌المتكلمین با اندیشه‌ای نو از آزادی و عدالت و از فساد روحانیون و زورگویی حكام سخن می‌گفت و به ‌آخوندهای مرتجع و عمال حكومت سخت می‌تاخت تا جائیكه بارها از طرف مجتهدان زمان حكم به ‌فساد عقیده وی داده شد. وقتی ملك‌المتكلمین را برای اعدام بردند، وی با آواز بلند و دلكش خود این شعر را می‌خواند:

ما بارگه دادیم این رفت ستم بر ما / بر قصر ستمكاران تا خود چه رسد خذلان

پس از به شهادت رساندن ملك‌المتكلمین پیكرش را ، مانند سایر كشته شدگان باغشاه در نقطه نامعلومی دفن كردند.

تیر1369: درگذشت استاد مرتضی نی‌داوود 5

روز 5 تیر ماه 1369 استاد مرتضی نی‌داوود، از چهره‌های برجسته موسیقی ایرانی و متخصص سه‌تار در

آمریكا درگذشت. مرتضی نی‌داوود در سال 1280 به‌دنیا آمد و توسط پدر بزرگ و پدرش به‌ موسیقی راه یافت. مرتضی نی داوود شاگردان بسیاری را تربیت كرد و خود از بهترین شاگردان درویش خان بود. بسیاری از آهنگهای تصنفیهای قمرالملوك وزیری را نی‌داوود ساخته است.از جمله آهنگ تصنیف معروف "مرغ سحر" در دستگاه ماهور از ساخته‌های اوست. از كارهای او مجموعا 200 قطعه موسیقی جمع‌آوری شده است.

6 تیر1382: شهادت صدیقه مجاوری بدنبال خودسوزی اعتراضی

روز 6 تیر سال 1382 صدیقه‌‌‌‌‌‌‌ مجاوری در پاریس به‌شهادت رسید. صدیقه‌‌‌‌‌‌‌ مجاوری روز 28 خرداد در

اعتراض به ‌رفتار پلیس فرانسه مبنی بر بازداشت مریم رجوی، خود را در مقابل وزارت كشور فرانسه به‌ آتش كشیده بود. صدیقه متولد سال 1338 در شهر ساری بود و در همین شهر بزرگ شد. او پس از اخذ دپپلم به‌ دانشكده ادبیات و زبانهای خارجی تهران رفت. در همین دانشكده بود كه با مجاهدین خلق ایران آشنا شد. صدیقه مجاوری در سال 1360 توسط دستگیر شد و مدت 5 سال در اسارت بود. وی در سال 66 به‌ارتش آزادیبخش ملی ایران پیوست و به یکی از فرماندهان توپخانه‌‌‌‌‌‌‌ ارتش آزادیبخش ملی ایران تبدیل شد.

7 تیر 1360: انفجاز در مرکز حزب جمهوری اسلامی

روز هفتم تیرماه سال 1360 بر اثر انفجار بمبی در مركز حزب جمهوری اسلامی، دهها ‌تن از سران رژیم كشته شدند. در میان كشته شدگان محمد حسین بهشتی رئیس قوه‌‌‌‌‌‌‌ قضائیه‌‌‌‌‌‌‌ نیز قرار داشت.. رژیم عمد داشت رقم كشته ‌های حزب جمهوری اسلامی كه معروف به‌حزب چماق به‌دستان بود را در رقم 72 نگه دارد و آنرا با رقم شهدای کربلا تشبیه می کرد.

7 تیر 1287: قیام مردم تبریز به رهبری ستارخان

روز 7 تیر سال 1287 بلافاصله پس از اینكه خبر كودتای محمدعلیشاه و شكست انقلاب مشروطه در تهران به ‌شهرستانها رسید، طرفداران استبداد در تمام شهرها بر سر مجاهدان و مشروطه ‌طلبان ریخته و آنان را دستگیر و یا انجمن‌هایشان را تعطیل كردند. اما در تبریز از مدتها قبل ستارخان و سایر انقلابیون خطر را حس كرده و به‌ تشكل و بسیج مردم پرداخته و به‌ آموزش نظامی دسته‌های مسلح مردمی اقدام كرده بودند. وجود جنگ آوران مسلح و آموزش دیده و نیز فرماندهی و رهبری ستارخان و باقرخان، علی‌مسیو، حاج‌علی دوافروش، حاج مهدی‌آقا و دیگران مانع از تسلیم در تبریز گردید.

تیر1362: قیام مردم افسریه 7

روز هفتم تیر سال 1362 مردم منطقه افسریه تهران در اعتراض به‌ عدم رسیدگی كارگزاران رژیم به‌ مشكلاتشان به‌ ویژه قطع مكرر و طولانی آب و برق دست به‌ تظاهرات گسترده‌ای زدند. چندین هزار تظاهر كننده با شعار آب آب، افسریه كربلا شده، قحطی آب شده، به ‌سمت مجلس رژیم سرازیر شدند. در این هنگام پاسداران با پرتاب گاز اشك‌آور و تیراندازی ‌به مردم حمله كردند. در جریان حملات پاسداران به‌ مردم و درگیری متقابل آنها، دو اتومبیل ماموران به‌آتش كشیده شد و تعدادی از آنان با سنگ و آجر زخمی شدند. از اهالی منطقه‌‌‌‌‌‌‌افسریه نیز یك تن شهید و تعداد زیادی مجروح و صدها نفر دستگیر شدند.

تیر 1373: شهادت اسقف میكائیلیان 11

روز 11 تیر سال 1373 روزنامه‌های حكومتی خبر از كشف جسد اسقف تاتائوس میكاییلیان رئیس شورای كشیشان پروتستان ایران دادند. این ترور كه توسط ماموران وزارت اطلاعات انجام گرفته بود به ‌دنبال ربودن اسقف میكائیلیان در روز 8 تیر در تهران صورت گرفت. اسقف میكائیلیان 62 ساله و جانشین كشیش هوسپیان‌مهر، رئیس پیشین شورای كشیشان پروتستان ایران شده بود كه سال قبل از آن توسط پاسداران به ‌قتل رسیده بود. رژیم با یك صحنه سازی سعی كرد این جنایت را به‌گردن مجاهدین بیندازد ولی چهار سال بعد یعنی روز 13 آذر سال 1377 اكبر گنجی طی مقاله‌ای در روزنامه‌‌‌‌‌‌‌ آریا اعلام كرد: وزارت اطلاعات، كشیشان مسیحی كه نظام سیاسی ما را قبول نداشتند، به ‌قتل رساند و به ‌گردن مجاهدین انداخت. استدلال وزارت اطلاعات این بود كه این كار ما را از روحانیون مسیحی خلاص و در ضمن سازمان مجاهدین را بی‌آبروتر می‌كرد."

12 تیر 1382: آزادی مریم رجوی از زندان فرانسه

روز سوم ژوئیه 2003(12 تیر 1382) مریم رجوی رییس‌جمهور برگزیده‌‌‌‌‌‌‌ شورای ملی مقاومت به‌ دنبال 16 روز بازداشت غیر قانونی، از زندان وزارت كشور فرانسه آزاد شد. این آزادی بر اثر استمرار تحصن و اعتصاب غذای صدها نفر در فرانسه و دیگر كشورها و خودسوزی 19 تن و به شهادت رسیدن صدیقه مجاوری و ندا حسنی تحقق پیدا كرد. حمایت همسایگان و اهالی اور، شهردار و انجمن شهر و بسیاری از اهالی استان والدواز و نیز بسیاری از شخصیتهای فرانسوی از مریم رجوی، دولت وقت فرانسه را مجبور به‌ پایان دادن به‌ بازداشت غیرقانونی مریم رجوی کرد. روز سوم ژوئیه( 12 تیر)مریم رجوی به‌محل اقامت خود بازگشت. 

12 تیر 1303: شهادت میرزاده عشقی شاعر و روزنامه نگار

 روز 12 تیرسال 1303 میرزاده عشقی شاعر و روزنامه‌نگار توسط ماموران رضا شاه به‌ شهادت رسید. میرزاده عشقی در سال 1272 در همدان متولد شد. در 17 سالگی برای ادامه تحصیل به ‌تهران رفت و در اوائل جنگ بین‌الملل اول به ‌استانبول مهاجرت كرد. عشقی پس از بازگشت به‌ ایران با دولت ‌‌‌‌‌‌‌وثوق‌الدوله به ‌مخالفت برخاست و مدتی زندانی شد. در آثار او از شعر تا قصه و نمایشنامه به‌چشم می‌خورند. از‌جمله اشعار معروف وی جمهوری نامه است كه در مخالفت با رضاخان سرود. عشقی در روز پنجشنبه 12 تیر 1303 به‌دستور رضاخان ترور شد. برای تجلیل از او 30 هزار تن از مردم تهران در مراسم خاكسپاری‌اش شركت كردند.

12 تیر: قتل مازیار

بنا بر برخی اسناد تاریخی، مازیارقهرمان ملی و حكمران منطقه ‌‌‌‌‌‌‌طبرستان روز سوم ژوئیه‌‌‌‌‌‌‌ سال 839 میلادی مطابق با سال 224 هجری قمری در سامرا توسط المعتصم خلیفه‌‌‌‌‌‌‌ عباسی به‌دار آویخته شد. مازیار از سرداران میهن پرست ایرانی بود كه پس از اینكه از جانب خلیفه عباسی، حكمران منطقه طبرستان شد، اعلام استقلال كرد ولی طی توطئه ای براساس خیانت اطرافیان توسط عمال خلیفه دستگیر و سرانجام اعدام شد.

13 تیر 1373: شهادت کشیش مهدی دیباج

روز 13 تیر 1373 اعلام شد كه جسد كشیش مهدی دیباج در جنگلی در حومه‌‌‌‌‌‌‌ تهران پیدا شده است. این قتل به‌ دنبال قتل اسقف میكائیلیان بود كه جسدش دو روز قبل از مهدی دیباج، کشف شده بود.

13 تیر 1350: درگذشت دکتر محمد معین، لغت شناس

روز 13 تیر 1350 دكترمحمد معین استاد ادبیات فارسی و لغت شناس معروف ایران درگذشت. دكترمحمد معین فرزند ابوالقاسم معین در سال 1293 خورشیدی در شهر رشت متولد شد. او اولین كسی است كه از دانشگاه تهران درجه دكترای ادبیات را به‌دست آورد. دكتر محمد معین دارای نشان عالی ادب و هنر و جایزه آكادمی ادبیات وكتیبه‌ها از فرانسه و نشان درجه دوم و سوم علمی و نشان هنر از ایران بود. دكتر معین اولین بار با پایان نامه دكترایش با عنوان "مزدیسنا و تاثیر آن در ادب پارسی"‌ درخشید. معین بنا به‌ وصیت دهخدا، كار لغتنامه ‌‌‌‌‌‌‌وی را بعد از مرگش ادامه داد. همچنین نیمایوشیج، بنیانگذار و آغازگر شعر جدید پارسی، نیز او را به‌عنوان وصی خود برگزید. از دیگر آثار دكتر معین، تصحیح چهار مقاله نظامی عروضی، مجموعه اشعار دهخدا، جامع الحكمتین ناصرخسرو، جوامع الحكایات عوفی و چندین ترجمه از زبانهای عربی و انگلیسی و چند تالیف شامل، حافظ‌ شیرین سخن، برگزیده نثر فارسی، تصحیح «برهان قاطع» اثر محمد حسین خلف‌تبریزی (كه در سال1062 هجری قمری نوشته شده) و 6 جلد «فرهنگ فارسی» می باشد.

13 تیر 1377: درگذشت صادق چوبک

روز 13 تیر 1377 صادق چوبك، نویسنده برجسته ایران در سن 82 سالگی درگذشت. صادق چوبك در سال 1295 در بوشهر بدنیا آمد. او تحصیلات خود را در بوشهر و شیراز به‌ پایان برد و در آموزش و پرورش آغاز به كار كرد.‌ اولین كتاب صادق چوبك مجموعه داستانی بود تحت عنوان "خیمه‌شب بازی" كه در سال 1324 منتشر شد. آثار دیگر صادق چوبك عبارتند از: "عنتری كه لوطی‌اش مرده بود"، "تنگسیر"، "روز اول قبر"، "چراغ آخر"، و "سنگ صبور". "سنگ صبور" را بسیاری ازصاحبنظران، مهمترین اثر صادق چوبك می‌دانند كه از ساختار مدرنی برخوردار است. او همواره از دردها و مصائب و نابسامانی‌های جامعه می‌نوشت اما هیچ‌گاه در نوشته‌های او امید فراموش نشد. صادق چوبك در سال1354 ایران را ترك كرد و درآمریكا اقامت گزید. و از آن زمان تاپایان زندگی خود در همانجا به‌سر برد.

16 تیر 1251: قتل قائم مقام فراهانی

16 تیر، برابر با 30 صفر 1251هجری قمری، به‌دستور محمد شاه قاجار، قائم مقام فراهانی به‌قتل رسید. میرزا ابوالقاسم، فرزند میرزا عیسی قائم مقام فراهانی میهن پرستی دانا و ادیب بود كه در زمان عباس‌میرزا و محمدشاه قاجار مصدر امور وزارت شد. وی در نظم و نثر فارسی سبكی خاص ایجاد كرد كه ویژگی آن شیرینی بیان و كوتاهی جمله‌ها بود. ترقیخواهی و ایراندوستی او مخالفت‌هایی را در حاكمیت قاجار برانگیخت. دربار شاه قاجار و چهره‌هایی از قبیل حاجی میرزا آقاسی، میرزا مسلم خویی و میرزا نصرالله اردبیلی، به‌دسیسه‌چینی علیه قائم‌مقام پرداختند و سرانجام در 30 ماه صفر 1251 محمد شاه او را به ‌باغ نگارستان احضاركرد و در همانجا توسط اسماعیل خان قراچه‌داغی، رئیس فراشان خود، وی را به‌قتل رساند. پس از قتل قائم مقام حاج میرزا آقاسی به‌صدراعظمی رسید، 
و اوضاع ایران روزبه روز به‌وخامت بیشتری گرایید.

16 تیر 1190: اعزام نخستین دانشجویان ایرانی به انگلستان

روز 16 تیر  1190 شمسی مطابق با هفتم ژوئیه 1811 میلادی برای اولین بار دو دانشجوی ایرانی برای كسب دانش نوین، روانه ‌‌‌‌‌‌‌انگلستان شدند. این اقدام توسط عباس میرزا ولیعهد فتحعلی‌شاه كه فرد دانش‌دوستی بود صورت گرفت. این دانشجویان برای یادگیری زبان انگلیسی و مترجمی برای وزارت خارجه‌‌‌‌‌‌‌ ایران به‌انگلستان رفته بودند. سه سال بعد 
پنج دانشجوی دیگر از سوی عباس میرزا به‌انگلستان اعزام شدند.

16 تیر 450: آغاز مبارزه حسن صباح

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی روز 16 تیرماه 450 شمسی، مطابق با هفتم ژوئیه سال 1071 میلادی حسن صباح مبارزه ‌‌‌‌‌‌‌خود را علیه سلجوقیان آغاز كرد. حسن صباح مؤسس فرقه ‌‌‌‌‌‌‌اسماعیلیه در ایران بود كه 90 سال عمر كرد. حسن صباح ابتدا چند سالی به‌ تبلیغ مذهب خود در شهرهای اصفهان، یزد، كرمان، مازندران، ری و قزوین همت گماشت و در قزوین قلعه ‌هایی ساخت تا بتواند در برابر یورش دشمنان مصون بماند. قلعه‌‌‌‌‌‌‌الموت در قزوین از دوران او باقی مانده است. وی 74 قلعه بنا كرد و در برابر تمامی تهاجمات داخلی مقاومت نمود. پس از مرگ حسن صباح تمامی این قلعه‌ها در جریان حمله‌‌‌‌‌‌‌مغولها تصرف گردید و بسیاری از طرفداران حسن صباح كشته شدند.

17 تیر 1382: مرگ دوقلوهای به هم چسبیده ایرانی

روز 17 تیر 1382 لاله و لادن دو خواهر دوقلوی به ‌هم چسبیده‌‌‌‌‌‌‌ ایرانی در حین عمل جداسازی جمجمه‌‌‌‌‌‌‌ مشترك درگذشتند. این دو خواهر كه 29 سال سن داشتند به‌ سنگاپور رفته بودند تا در آنجا عمل جداسازی روی جمجمه ‌‌‌‌‌‌‌آنان صورت گیرد. اما از آنجا كه این جداسازی در كودكی انجام نشده و زندگی طولانی با جمجمه‌‌‌‌‌‌‌ مشترك، شریانها و بافتهای مشترك عصبی زیادی را در مغزشان ایجاد كرده بود، با قطع آنها امكان ترمیم بافتها مثل دوران كودكی برایشان باقی نماند و هر دوخواهر با فاصله یك ساعت یكی پس از دیگری درگذشتند.

18 تیر 1378: قیام دانشجویان و مردم تهران علیه رژیم

در ساعات اولیه‌‌‌‌‌‌‌ بعد از نیمه شب 18 تیر 1378 جمع كثیری از دانشجویان در خوابگاه دانشجویی امیرآباد تهران به‌ یك تظاهرات ضد حكومتی دست زدند و علیه اختناق حاكم شعار دادند. مدتی بعد‌، یگانهای ویژه ضدشورش با محاصره منطقه، با گاز اشك‌آور،  باتون و سلاح به‌ خوابگاهها هجوم آوردند و دانشجویان را مورد ضرب وجرح قرار دادند. پاسداران دانشجویان را از طبقات بالایی خوابگاهها، یا حسین گویان به پایین پرتاب می کردند. سه تن از دانشجویان در جریان حمله پاسداران به‌كوی دانشگاه كشته، بیش‌از 1000‌تن زخمی و حدود 1000‌تن دیگر نیز توسط پاسداران دستگیر شدند. متعاقب آن دانشجویان خواستار استعفای وزیر كشور خاتمی گردیدند. روز 19 تیر، هزاران دانشجو درحالیكه شعارهای مشهور تظاهرات علیه رژیم شاه، ‌"می‌كشم، می‌كشم، آن كه برادرم كشت" و "توپ، تانك، مسلسل، دیگر اثر ندارد" را تكرار می‌كردند به ‌تظاهرات علیه رژیم پرداختند. دراین تظاهرات نیز یك دانشجو با شلیك پاسداران از ناحیه چشم مجروح شد و ساعاتی بعد جان باخت. در این روز تعداد كشته‌ها به‌ 7 نفر رسید. دامنه ‌‌‌‌‌‌‌این قیام كه به 17 ‌شهر كشور رسید در تبریز به‌ كشته شدن یك دانشجو، مجروح شدن دهها تن و دستگیری صدها دانشجوی دیگر انجامید. این تظاهرات در روزهای بعد با همراهی صدها هزار نفر از جوانان و مردم تهران اوج دیگری پیدا كرد و محل نمایش ‌‌‌‌‌‌‌نمازجمعه ‌‌‌‌‌‌‌رژیم در دانشگاه تهران نیز به ‌آتش كشیده شد. مردم و دانشجویان شعار می‌دادند "حكومت آخوندی بركنار‌ـ بركنار"، "بچه‌ها قیام شروع شد، 20سال سكوت تمام شد"، "وای به ‌روزی كه مسلح شویم". دار و دسته‌‌‌‌‌‌‌ خاتمی می‌خواستند خود را به ‌این قیام و دانشجویان نزدیك نشان دهند اما دانشجویان با پاسخ نه و گوشمالی دادن به‌مقامات رژیم كه به‌ میان دانشجویان می‌رفتند آنان را طرد نمودند. از‌جمله موسوی لاری وزیر كشور خاتمی، مضروب و عمامه‌اش پرتاب شد و دانشجویان او را از صحنه بیرون انداختند. شورای عالی امنیت رژیم به‌ ریاست خاتمی، در اطلاعیه‌های متعدد، تظاهرات را غیرقانونی خواند و جواز سركوب قیام دانشجویان و مردم را صادركرد. خامنه‌‌ای ولی فقیه رژیم پس از چند روز سكوت،‌‌گفت: "دشمن، امنیت ملی ما را هدف گرفته است، امنیت ملی از همه چیز واجب‌تر است. دشمنان اصلی ما طراحان این قضایا هستند". دانشجویان نیـز در پاسخ شعار دادند: "خامنه ای حیا كن رهبری را رها كن‌! 
مرگ بر استبداد، زنده باد آزادی." ‌

18 تير 1384: قیام مردم مهاباد و دیگر شهرهای كردستان در اعتراض به جنایت فجیع رژیم

روز 18 تیر سال1384، جوانان مهاباد در میدان استقلال این شهر تجع اعتراضی برپا كردند. مأموران حکومتی تجمع كنندگان را مورد حمله قرار داده و به سوی آنان شلیك كردند. در یك جنایت تكان دهنده، ماموران رژیم یكی از جوانان این شهر به‌نام سید كمال سید قادر معروف به‌ «شوانه قادری» را كه از فعالان سیاسی و برپاكنندگان تظاهرات اعتراضی علیه رژیم بود، کشته و دو تن دیگر را مجروح كردند. آنان سپس جسد شوانه قادری را با طناب به ‌یك خودرو تویوتا بسته‌ و در خیابانهای مهاباد گرداندند. این اقدام كه برای ایجاد جو رعب و وحشت صورت گرفت، خشم مردم مهاباد را برانگیخت. دراعتراض به‌این جنایت، مدارس و مغازه‌ها تعطیل شد و جوانان به‌ خیابانها ریخته، مظاهر حاكمیت را به‌آتش كشیده و با نیروهای رژیم درگیر شدند. این تظاهرات تا چندین روز ادامه داشت و دامنه‌‌‌‌‌‌‌ آن به‌دیگر شهرهای كردستان ایران كشیده شد. تظاهرات در شهرهای سنندج، نقده، بوكان، مریوان، سقز و سایر شهرهای كردستان ادامه پیدا كرد و رژیم به‌ گسیل نیرو از شهرهای مختلف آذربایجان و استانهای مجاور برای سركوب مردم پرداخت. در این تظاهرات زنان نیز فعالانه شركت داشتند. قیام مردم كردستان حدود یك ماه بطول انجامید و طی آن دهها نفر كشته، صدها نفر دستگیر و روانه زندانها گردیدند.

18 تیر 1229: اعدام علی محمد باب

روز نهم ژوئیه‌‌‌‌‌‌‌ سال 1850 مطابق با 27 شعبان 1266 هجری قمری میرزا علی محمد شیرازی معروف به ‌"علی محمد باب" كه در زندان چهریق آذربایجان محبوس بود به ‌تصمیم ناصرالدین شاه تیرباران شد. علی‌محمد باب مؤسس ‌‌‌‌‌‌‌بابیه در ایران بود.










 بیست و یک تیر 1382: قتل زهرا- زیبا کاظمی

زهرا کاظمی در 1948 میلادی در شیراز زاده شد. از سال 1969 تا سال 1972 در مدرسه عالی سینما و تلویزیون در تهران تحصیل کرد. وی در 1974 برای تحصیل در رشته ادبیات و سینما به دانشگاه پاریس رفت. در سال 1985 دکترای خود را در رشته هنر و ادبیات از دانشگاه پاریس دریافت نمود. در سال 1993 همراه پسرش، استفان هاشمی، به کبک کانادا مهاجرت کرد. وی با نشریاتی مانند رکتو ورسو گازت دو فم و گلوب اندمیل چاپ کانادا و نیز موسسه عکس انگلیسی کمراپرس همکاری داشته‌است. در سال 2003 میلادی زهرا کاظمی در جریان یک مسافرت به عنوان خبرنگار در ایران دستگیر و در هنگام بازجویی به قتل رسید. رژیم ایران علت مرگ وی را "برخورد جسم سخت به سر یا برخورد سر به جسم سخت" عنوان کرد. شهرام اعظم پزشک سابق و کارمند وزارت دفاع پس از اینکه در سال 2004 از ایران خارج و به کانادا پناهند شد، شهادت داد که در زمان معاینه زهرا کاظمی، علایم ضرب و شتم شدید، شکنجه و تجاوز جنسی شامل: شکستگی جمجمه و بینی، له شدگی انگشتان پا، شکستگی انگشتهای میانی و کوچک دست راست و انگشت میانی دست چپ، کنده شدن ناخنهای انگشتهای شصت و اشاره دست، صدمات در ناحیه ریه و دنده، کبودی شدید ناحیه شکم، اندام تناسلی و پاها که حاکی از تجاوزات وحشیانه جنسی و شلاق خوردن در زمانهای مکرر دارد، نشان می دهد که او هنگام تحمل حبس به قتل رسیده است. استفان هاشمی، تنها فرزند خانم کاظمی از رژیم ایران در دادگاه کانادا شکایت نمود. سعید مرتضوی از شکنجه گران و قاتل زهرا کاظمی می باشد.  خانم کاظمی در 21 تیر 1382= 11 ژوئیه 2003 کشته شد.

22 تیر 226: درگذشت خوارزمی

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی، "خوارزمی" ریاضی دان بزرگ ایران در 13 ژوئیه‌‌‌‌‌‌‌ سال 847 مطابق با سال 232 هجری قمری درگذشت. محمد بن موسی، معروف به‌ خوارزمی در خوارزم متولد شد. او یكی از بزرگترین دانشمندان زمان خود در رشته‌های ریاضی، جغرافی، تاریخ و ستاره شناسی بود و در دربار مامون خلیفه‌‌‌‌‌‌‌ عباسی كرسی منجمی داشت. كتاب "حساب الجبر و المقابله" خوارزمی معروفترین اثر وی می‌باشد. این كتاب توسط مترجمین اروپایی به ‌لاتین و انگلیسی نیز ترجمه شده و به ‌همین نام "الجبرا" در اروپا رواج یافته است. كلماتی نظیر آلگوریتم و آلگوریسم نیز از تركیبات الجبر می‌باشد. تا قبل از خوارزمی جبر و هندسه در یك دستگاه ریاضی بود اما خوارزمی جبر را از هندسه جدا كرد و همین نام را برای این علم انتخاب نمود. از خوارزمی دو جلد كتاب دیگر در مباحث اسطرلاب به ‌لاتین ترجمه شده است.

23 تیر 1365: اعتصاب پزشکان ایرانی

روز 23 تیر سال 1365 شورای نظام پزشكی، پزشكان ایران را به‌ یك اعتصاب سراسری فرا خواند. ‌اعتصاب پزشكان كه در اعتراض به‌سركوب رژیم و اعزام اجباری پزشكان به‌جبهه‌ها و تحمیل مقررات ارتجاعی به‌ محیطهای پزشكی و درمانی بود، كه به‌ سرعت همه مراكز درمانی و پزشكی ایران را فرا گرفت. رژیم خواسته ‌‌‌‌‌‌‌ پزشكان و كادر درمانی كشور را با سركوب پاسخ داد و نظام پزشكی را نیز منحل نمود.

تیر1288: فتح تهران توسط مشروطه خواهان 25

روز 25 تیر سال 1288 شمسی، تهران توسط نیروهای انقلاب مشروطه فتح شد و حكومت استبدادی محمدعلیشاه قاجار سرنگون گردید. محمدعلی‌شاه قاجار، دشمنی علیه مشروطه را از بمباران اولین مجلس شورای ملی، در 2 تیر1287 آغاز كرد. از این زمان تا فتح تهران به‌دست مشروطه‌خواهان گیلان و اصفهان، كه ‌به مدت یكسال ادامه یافت در تاریخ ایران به‌استبداد صغیر مشهور شده است. محمدعلی شاه پس از بمباران مجلس، در تهران حكومت نظامی برقرار كرد و قوای قزاق را ‌كه یك افسر روسی به‌نام لیاخوف در رأس آن بود بر مردم حاكم كرد. مأموران حكومت نظامی خانه‌ آزادیخواهان را غارت كردند، ‌دفتر روزنامه‌ها و انجمنها را بستند و روزنامه‌نگاران و آزادیخواهانی چون صوراسرافیل و ملك المتكلمین را به‌ دار آویختند و برخی دیگر از آنان مثل دهخدا را تبعید كردند. در همین حال آخوندهای مشروعه خواه به ‌رهبری شیخ فضل‌الله نوری فتوای كشتن مشروطه خواهان را نیز داده بودند. این جو رعب و وحشت باعث سكوت مرگباری در تمام ایران شد. اما در تبریز تنها یك محله باقی‌ماند كه در برابر تهاجم قوای دولتی و قزاق ایستادگی كرد و آن ‌هم محله‌‌‌‌‌‌‌امیرخیز بود كه به‌ رهبری ستارخان به‌ مقاومت برخاست و پرچمهای تسلیم را فرو انداخت. به‌دنبال مقاومت آنان بود كه در بقیه‌‌‌‌‌‌‌ محله‌های تبریز نیز مقاومت اوج گرفت و به‌سایر شهرهای ایران رسید. نیروهای مشروطه خواه دست به‌دست هم داده با حركت به‌سمت تهران ‌‌آن‌ را‌ فتح نمودند. محمدعلی به‌ سفارت روس پناهنده شد.

25 تیر 1325: درگذشت حبیب سماعی هنرمند موسیقی ایران

روز 25 تیر سال 1325 حبیب سماعی هنرمند بزرگ موسیقی ایرانی درگذشت. حبیب سماعی فرزند سماع‌حضور از نوازندگان مشهور دوره‌‌‌‌‌‌‌ قاجار، درسال 1280 خورشیدی متولد شد. او از سن 12سالگی نواختن ضرب و سنتور را نزد پدر آموخت و بعدها استاد سنتور شد. او همچنین آوازی دلنشین داشت. حبیب سماعی تلفیقات استادانه‌ای درقطعات ضربی ایجاد می‌كرد. استاد صبا به‌ سبب همكاری نزدیكی كه با سماعی داشت منتخب ابتكارات سماعی را با تكنیك مخصوص او حفظ كرده و دركتابی انتشار داد.

27 تیر 1367: خمینی، جام زهر آتش بس را سر کشید

روز 27 تیر سال 1367 خمینی پس از 8 سال اصرار بر جنگ، اعلام كرد قطعنامه ‌‌‌‌‌‌‌598 شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر آتش‌بس بین ‌ایران و عراق را می‌پذیرد. خمینی تا روز قبل از آن با شعارهایی هم‌چون "فتح قدس از طریق كربلا" و "تا تخریب آخرین خانه در تهران به‌این جنگ ادامه خواهد داد"، خواهان ادامه جنگ بود. خمینی، هیچ اشاره ای به‌علت سركشیدن جام زهر و عاملی كه او را ناگزیر از این عقب‌نشینی كرده، نكرد ولی گفت صحبتهای ناگفته‌ای دارد كه در فرصت مناسب بیان خواهد 
كرد.

30 تیر 1331: قیام مردم ایران به حمایت از دکتر مصدق

روز 30 تیر سال 1331، مردم تهران در حمایت از دكتر محمد مصدق به ‌پا خاستند و موفق شدند شاه را به ‌قبول خواستهای دكتر مصدق وادار كرده و نخست‌وزیر شاه، یعنی قوام‌السلطنه را فراری دهند. در چنین روزی شاه با شعارهایی همچون "یا مرگ یا مصدق" مواجه شد. سرانجام پس از کشته شدن دهها تن از تظاهركنندگان و مجروح‌ شدن صدها تن دیگر از آنان، شاه مجبور به‌ عقب‌نشینی و تسلیم در برابر خواست مردم و تن ‌دادن به‌ شرایط نخست‌وزیری دكتر مصدق گردید.

30 تیر 1360: تاسیس شورای ملی مقاومت ایران

روز 30 تیر سال 1360 شورای ملی مقاومت ایران در تهران تأسیس شد. پس از سی خرداد 1360 شكل‌دادن به‌ یك جایگزین دموكراتیك و مردمی در برابر رژیم، در دستور كار مقاومت قرار گرفت. در همین راستا بود كه در 30تیرماه سال60، آقای مسعود رجوی تأسیس شورای ملی مقاومت را در تهران اعلام كرد. به‌ فاصله كوتاهی موجی از اعلام پیوستگی و حمایت از شورای ملی مقاومت در میان ایرانیان آزادیخواه و گروهها و احزاب سیاسی شكل گرفت. شورای ملی مقاومت با معرفی رییس‌جمهور برگزیده‌ی مقاومت برای دوران انتقال و باتصویب طرحها و مصوبات دموكراتیك از‌ جمله «طرح صلح شورای ملی مقاومت»، «طرح خودمختاری كردستان ایران»، طرح «آزادیها و حقوق زنان» و « طرح رابطه دولت با دین و مذهب» و هم‌چنین انتشار برنامه‌ی دولت موقت پس از سرنگونی رژیم، بال سیاسی مقاومت مردم ایران را نمایندگی می‌كند. شورای ملی مقاومت كه نیمی از كرسیهای آن دراختیار زنان است، دربرگیرنده تنوعات قومی و مذهبی و نیز نمایندگان اقشار و گروههای مختلف اجتماعی و سیاسی ایران با افكاروعقاید گوناگون است كه فصل مشترك همگی آنها اعتقاد به‌ سرنگونی رژیم حاكم برایران و برقراری دموكراسی و حاكمیت ملی می باشد.